Tarih: 27 Nisan 2026 Pazartesi 14:42

Türkiye genelinde 78 baro, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yargıda yapay zekâ kullanımına ilişkin projelerine karşı ortak bildiri yayımladı. Barolar, savunma hakkının algoritmik sınırlara indirgenemeyeceğini vurguladı.

Mersin Barosu öncülüğünde bir araya gelen 78 baro, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in "yargıda yapay zekâ kullanımı" ve "vatandaşların hukukî süreçlere erişiminde yapay zekâ desteği" başlıklı projelerine karşı ortak bir bildiriyle tepki gösterdi.

Barolar, "Savunma hakkı yapay zekaya devredilemez" başlıklı açıklamada, adaletin mekanik bir veri işleme değil, vicdanî bir muhakeme ürünü olduğunun altını çizdi.
"HUKUK GÜVENLİĞİNİ VE YARGIYA DUYULAN GÜVENİ SARSAR"
Ortak bildiride, adil yargılanma hakkının bağımsız ve tarafsız yargı önünde savunma hakkının etkin kullanımıyla korunması gerektiği belirtilerek, "Bu güvencelerin zayıflaması, hukuk güvenliğini ve yargıya duyulan güveni doğrudan sarsar" ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, Avukatlık Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca avukatlığın kamu hizmeti niteliğinde olduğu, 35. madde ile hukukî mütalaa verme ve adlî işlemleri takip etme yetkisinin münhasıran avukatlara ait bulunduğu hatırlatıldı.
 "SAVUNMA HAKKI DOKUNULMAZ ANAYASAL GÜVENCE"
Vatandaşların avukat yardımı olmaksızın yapay zekâ üzerinden hukukî destek almasına imkân tanıyan uygulamaların savunma hakkının özüne doğrudan müdahale olduğu vurgulanan bildiride, şu ifadeler dikkat çekti:
"Hak arama hürriyeti ve savunma dokunulmazlığı, algoritmik sınırlara indirgenemeyecek nitelikte temel ve dokunulmaz anayasal güvencelerdir. Teknolojik dönüşüm vurgusu, avukatlık mesleğini kısıtlayan veya ikame eden bir noktaya evrilemez."
Barolar, "yapay zekâ hâkim" talebinin hukuk mantığına aykırı olduğu gibi, idarenin "yapay zekâ avukat" yaklaşımının da eşit ölçüde sakıncalı olduğunu belirtti.
 "DİJİTALLEŞME AMAÇ DEĞİL, ARAÇ OLMALI"
Açıklamada, adaletin yalnızca veri işlemesiyle elde edilen matematiksel bir sonuç değil, vicdanî bir süzgeçten geçen insanî muhakemenin ürünü olduğu ifade edildi. Barolar, dijitalleşmenin amaç değil, yargısal süreçleri destekleyen bir araç olarak konumlandırılması gerektiğini vurguladı.
Adalet Bakanlığı'na çağrıda bulunan barolar, önceliğin bağımsız savunmayı güçlendirmek, liyakat esaslı reformları hayata geçirmek ve yargının fizikî ve hukukî imkanlarını iyileştirmek olması gerektiğini bildirdi.
"MÜCADELEMİZİ KARARLILIKLA SÜRDÜRECEĞİZ"
Barolar, bildirilerini şu sözlerle tamamladı:
 "Barolar olarak; yargının kurucu unsuru olan savunma makamının teknolojik araçlar gerekçe gösterilerek zayıflatılmasına, meslekî yetkilerin daraltılmasına ve 'yapay zeka' adı altında hukuk hizmetlerinin mekanik bir yapıya indirgenmesine yönelik her türlü girişime karşı hukukî ve kurumsal mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz."