|
Sıcak basması, gece terlemeleri, uyku problemleri, duygu durum değişiklikleri, konsantrasyon güçlüğü, vajinal kuruluk ve cinsel ilişki sırasında ağrı, menopoz döneminde kadınların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.
Memorial Ankara Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü'nden Doç. Dr. Gülin Feykan Yeğin, menopozun doğal bir yaşam dönemi olduğunu belirterek, kadınların bu şikayetlere katlanmak yerine kişiselleştirilmiş sağlık değerlendirmesi yaptırmalarının önemine dikkat çekti.
Menopoz, kadın yaşamının doğal dönemlerinden biri olarak tanımlanıyor. Kadınların yaşamında önemli bir dönüm noktası olmasına rağmen toplumda halen korku ve endişeyle karşılanabilen menopoz, tıbbi olarak başka bir neden olmaksızın 12 ay boyunca adet görülmemesi olarak tanımlanıyor. Ancak kadınların "Menopoza giriyorum" şeklinde tanımladığı süreç çoğu zaman menopozun kendisinden ziyade hormonların dalgalanmaya ve adet düzeninin değişmeye başladığı perimenopoz dönemi oluyor.
Doç. Dr. Gülin Feykan Yeğin, menopozun doğurganlığın sonu olarak bilinse de kadınlığın, cinselliğin, üretkenliğin, sosyal hayatın veya yaşam enerjisinin sona erdiği anlamına gelmediğini vurguladı.
DOĞAL MENOPOZ GENELLİKLE 45-55 YAŞ ARASINDA GÖRÜLÜYOR
Doğal menopoz genellikle 45-55 yaş arasında gerçekleşiyor. Ortalama yaş yaklaşık 47-51 olmakla birlikte her kadının biyolojik saatinin aynı olmadığı belirtiliyor. Özellikle 40 yaşından önce adetlerin kesilmesi sıradan bir menopoz olarak değerlendirilmemeli. Bu durumda prematür over yetmezliği açısından araştırma yapılması gerekiyor. "Annem 39 yaşında menopoza girmiş, ben de erken girerim herhalde" düşüncesiyle hareket edilmemesi, özellikle 40 yaşından önce adetlerin belirgin şekilde düzensizleşmesi veya kesilmesi halinde tıbbi değerlendirme yapılması gerekiyor.
MENOPOZUN 10 ÖNEMLİ HABERCİSİ
Sıcak basması menopozun en bilinen belirtilerinden biri olmakla birlikte süreç yalnızca bununla sınırlı değil. Menopoz öncesinde ve menopoz döneminde farklı belirtiler ortaya çıkabiliyor:
Sıcak basması, adet aralarının açılması veya sıklaşması, gece terlemeleri, uyku problemleri, duygu durum değişiklikleri, konsantrasyon güçlüğü, vajinal kuruluk, cinsel ilişki sırasında ağrı, libido değişiklikleri, üriner sistem sorunları,
HER ADET DÜZENSİZLİĞİ MENOPOZ ANLAMINA GELMİYOR
Vajinal kuruluk ve yanmanın yanı sıra idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları da ortaya çıkabiliyor. Ancak her adet düzensizliği menopoz anlamına gelmiyor. Gebelikten tiroid hastalıklarına ve rahim içi problemlere kadar pek çok farklı neden adet düzensizliğine yol açabiliyor. Özellikle düzensiz veya yoğun kanamalar, "Yaşım geldi, herhalde menopoz" düşüncesiyle göz ardı edilmemeli.
MENOPOZ TANISINDA İYİ ALINMIŞ BİR ÖYKÜ ÖNEM TAŞIYOR
Perimenopoz döneminde hormonlar önemli ölçüde dalgalanabiliyor. Bu nedenle hormon tahlilleri her kadında tek başına belirleyici olmayabiliyor. FSH değeri birkaç hafta arayla farklı sonuçlar verebiliyor. Bu nedenle menopoz tanısında bazen iyi alınmış bir öykü, çok sayıda hormon testinden daha değerli olabiliyor.
MENOPOZ KADIN SAĞLIĞI İÇİN "GENEL BAKIM ZAMANI" OLARAK GÖRÜLMELİ
Menopozla birlikte yalnızca adet düzeni değil, genel kadın sağlığı da yeniden değerlendirilmeli. Bu süreçte kemik sağlığı, kalp-damar hastalıkları açısından riskler, tansiyon, kolesterol, kan şekeri, vücut kompozisyonu ve yaşa uygun kanser taramaları daha fazla önem kazanıyor.
Meme ve rahim ağzı kanseri taramalarının yaşa ve kişisel risklere göre devam etmesi gerekiyor. Osteoporoz açısından risk değerlendirmesi yapılması ve uygun yaşta veya risk faktörü bulunması halinde kemik mineral yoğunluğunun ölçülmesi önem taşıyor. Özellikle menopoz sonrası kanama konusunda kadınların dikkatli olması ve mutlaka tıbbi değerlendirme yaptırması gerekiyor.
HORMON TEDAVİSİ KİŞİYE GÖRE PLANLANIYOR
Özellikle sıcak basması ve gece terlemesi gibi vazomotor semptomların tedavisinde menopoz hormon tedavisi en etkili seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor. Tedavi, kemik kaybının önlenmesine de katkı sağlayabiliyor.
Hormon tedavisi her kadına otomatik olarak önerilmiyor. Hastanın yaşı, menopozun üzerinden geçen süre, rahmin bulunup bulunmaması, meme sağlığı, tromboz ve kardiyovasküler riskler, eşlik eden hastalıklar ve tedavi edilmek istenen şikayetler birlikte değerlendiriliyor.
MENOPOZ SONRASI SAĞLIKLI YAŞAM İÇİN 5 ALTIN KURAL
Menopoz sonrasında sağlıklı yaşam için kadınların beş temel noktaya dikkat etmesi gerekiyor: “Yürümenin ve hareket etmenin yanı sıra kuvvet ve direnç egzersizlerini de yaşamın bir parçası haline getir. Beslenmene, kalsiyum ve D vitamini durumuna ve osteoporoz riskine dikkat et. Tansiyon, kan şekeri, kolesterol, kilo ve bel çevresini takip et. Sigara kullanıyorsan bırak. Menopoz, jinekolojik takiplerin sona erdiği anlamına gelmez. Yaşa ve kişisel risklere uygun taramalar düzenli olarak yapılmalıdır. Sıcak basması, uykusuzluk, vajinal kuruluk, ağrılı ilişki veya idrar yolu yakınmaları "Yaşlandık artık, normal" denilerek kabullenilmemelidir. Bu şikayetlerin önemli bir kısmı tedavi edilebilmektedir.
|