Tarih: 29 Eylül 2026 Salı 15:39

Yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatların yapay biçimde yükseltildiği ve haksız kazanç sağlandığı iddiaları üzerine yürütülen soruşturma kapsamında 41 şüpheli tutuklandı. Soruşturma dosyasında 1.029 üreticinin beyanına başvurulduğu, Hal Kayıt Sistemi ve Çiftçi Kayıt Sistemi verilerinin de incelendiği kamuoyuna açıklandı.
Mersin Akdeniz Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, hukuka aykırı bir işlem varsa gereğinin yapılması gerektiğini, buna kimsenin itirazı olamayacağını belirterek, asıl sorulması gereken sorunun üretici açısından farklı olduğunu vurguladı: "Piyasa rahatladı mı, çiftçinin ürünü değer kazandı mı?"
Yılmaz, üreticinin sahada hissettiği tablonun bunu göstermediğini, aksine yaşanan sürecin ardından sektörde oluşan tedirginliğin, zaten çeşitli nedenlerle daralan ihracat ve pazarlama kanallarına yeni bir belirsizlik eklediğini ifade etti.
"İHRACATÇILAR ALIMLARDA DAHA TEMKİNLİ"

Son günlerde Mersin'de sektör temsilcilerinin, ihracatçıların alımlarda daha temkinli davrandığını, ihracatın yavaşlamasının ürünün dalda kalma riskini artırdığını dile getirdiğini aktaran Yılmaz, Rusya-Ukrayna hattındaki lojistik ve güvenlik sorunlarının da bu tabloyu ağırlaştırdığını kaydetti.

Yılmaz, meselenin yalnızca fiyat olmadığını, ürünün alıcı bulabilmesi ve ticaret çarkının dönebilmesi olduğunu belirterek, Mersin için bunun anlamının çok daha büyük olduğunu vurguladı.

MERSİN, TÜRKİYE YAŞ MEYVE-SEBZE İHRACATININ %23'ÜNÜ KARŞILIYOR

Resmî verilere göre Mersin'in yaklaşık 3,6 milyon ton meyve ve 1,9 milyon ton sebze üretimi gerçekleştirdiğini, limon ve şeftali başta olmak üzere birçok üründe Türkiye'nin öncü üretim merkezlerinden biri konumunda olduğunu hatırlatan Yılmaz, ilin Türkiye yaş meyve ve sebze ihracatının yaklaşık %23'ünü karşıladığını, Temmuz 2026'da yalnızca Mersin'den gerçekleştirilen yaş meyve-sebze ihracatının 60,6 milyon dolara ulaştığını aktardı.

Böyle bir üretim merkezinde alım ve ihracat kanallarının yavaşlamasının ilk ve en ağır faturasının kaçınılmaz olarak üreticiye çıktığını dile getiren Yılmaz, bir taraftan pazar daralırken diğer taraftan üretim maliyetlerinin gerilemediğini söyledi.

GİRDİ MALİYETLERİ ARTIYOR, ŞEFTALİ MALİYETİ 15 LİRAYA ULAŞTI
TÜİK'in Temmuz 2026 verilerine göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi'nin yıllık %27,62, gübre ve toprak geliştiriciler grubunda ise %33,07 arttığını belirten Yılmaz, buna karşılık Mersin'de bu sezon şeftalinin kilogram maliyetinin yaklaşık 15 liraya ulaştığını, ürünün bazı tüccarlar tarafından 10 liraya, meyve suyu fabrikaları tarafından ise 5 liraya kadar fiyatlarla talep edildiğinin üreticiler tarafından kamuoyuna yansıtıldığını ifade etti.

 ÜRETİM ARTIŞI PAZARLAMA SORUNUNU BÜYÜTÜYOR

TÜİK'in 2026 yılı ilk tahminlerinde Türkiye genelinde şeftali üretiminde %88,6, üzümde %53, limonda %63,8, portakalda %63,9 ve mandalinada %46,3 artış öngörüldüğünü hatırlatan Yılmaz, "Yani önümüzde yalnızca maliyet sorunu değil, artan üretimin doğru pazarlara zamanında ulaştırılması sorunu da bulunuyor. Ürün çok, maliyet yüksek, pazar dar ise bunun adı üretici açısından kazanç değil, zarar demektir" diye konuştu.
Narenciyeden üzüme, şeftaliden sebzeye kadar 2026 yılı Mersin tarımının bilançosunun üretici açısından zaten ağır olduğunu belirten Yılmaz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Çiftçinin bugün ihtiyacı denetimsiz bir piyasa olmadığı gibi, korkudan ticaret yapamaz hâle gelmiş bir piyasa da değildir. Hukuk işleyecek, denetim yapılacak, haksız kazançla mücadele edilecek; fakat aynı zamanda üreticinin ürünü de dalında bırakılmamalıdır. Çünkü piyasa durduğunda kaybeden yalnızca tüccar ya da ihracatçı değildir. En ağır bedeli, bir yıl boyunca toprağa parasını, emeğini ve umudunu yatıran çiftçi öder. Üreticiyi korumayan bir piyasa düzeninin de, üreticiyi pazarsız bırakan bir tedbirin de sürdürülebilir olması mümkün değildir."

Kaynak: Mersin Akdeniz Ziraat Odası Başkanlığı