Tarih: 14 Kasım 2026 Cumartesi 21:01

Soğuyan havalarla birlikte çocukların bağışıklığını destekleyen beslenme alışkanlıkları yeniden önem kazanırken, ağız ve diş sağlığının da bu sürecin bir parçası olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Kemik ve dişlerin temel yapı taşlarından biri olan kalsiyum; kasların çalışması, sinir iletimi ve bağışıklık hücrelerinin işlevleri açısından da önemli bir mineral olarak öne çıkıyor. Çocukluk döneminde yeterli kalsiyum alımının sağlıklı kemik ve diş gelişiminin desteklenmesinde önemli olduğunu belirten Dt. Nurgül Demir, kış sofralarında yer verilebilecek besinleri ağız ve diş sağlığı açısından değerlendiriyor.

PORTAKALDAN BALKABAĞINA: KIŞ MEYVELERİNİ TÜKETİRKEN DİŞ SAĞLIĞINI UNUTMAYIN

Kış aylarında çocukların severek tükettiği portakal, C vitamini açısından zengin bir seçenek olsa da içerdiği doğal meyve şekeri nedeniyle tüketim şekline dikkat edilmesi gereken besinler arasında yer alıyor. Portakalın suyu sıkılarak tüketilmesi yerine bütün olarak yenmesinin, lif içeriğinden yararlanılması ve alınan şeker miktarının sınırlandırılabilmesi açısından önemli olduğunu belirten Demir, taze sıkılmış olsa dahi meyve sularının sık tüketilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Kalsiyum içeren meyvelerden biri olan incir de kış aylarında kuru olarak tüketilebiliyor. Ancak kuru meyvelerin doğal şeker içeriği ve yapışkan yapısı özellikle çürük riski yüksek çocuklarda tüketim sıklığına dikkat edilmesini gerektiriyor. Tüketimin ardından su içilmesi ve günlük ağız bakımının aksatılmaması önem taşıyor.

Balkabağı ise çorba, püre ve mücver gibi farklı tariflerle çocukların beslenmesine eklenebilecek kalsiyum içeren kış sebzeleri arasında yer alıyor. 

YEŞİL SEBZELER VE BAKLAGİLLER KALSİYUM ALIMINA KATKI SAĞLIYOR

Karalahana, brokoli ve bazı yeşil yapraklı sebzeler, bitkisel kalsiyum kaynakları arasında öne çıkıyor. Karalahananın içerdiği kalsiyumun vücut tarafından kullanılabilirliği açısından değerli olduğunu belirten Demir, ıspanak ve pazının da alternatif seçenekler arasında değerlendirilebileceğini ifade ediyor.

Fasulye, mercimek ve nohut gibi baklagiller ise protein, lif ve çeşitli minerallerin yanı sıra kalsiyum alımına da katkı sağlıyor. 

Tatlı patates de kalsiyum içeriğiyle öne çıkan seçeneklerden biri. Ancak nişasta içeren bir besin olması nedeniyle özellikle sık tüketildiğinde ağız hijyeninin ihmal edilmemesi gerekiyor.

YOĞURT, CHIA VE KETEN TOHUMU BESLEYİCİ ALTERNATİFLER ARASINDA

Chia ve keten tohumu; lif, bitkisel yağ asitleri ve çeşitli minerallerin yanı sıra kalsiyum da içeriyor. Çocuğun yaşına ve hassasiyetlerine uygun miktarlarda hazırlanarak yoğurda veya mevsim meyveleriyle hazırlanan tariflere eklenebiliyor.

Kalsiyum ve protein bakımından değerli olan yoğurdun ise şekersiz ve sade olarak tercih edilmesi öneriliyor. Bazı bilimsel çalışmaların belirli probiyotik suşları içeren süt ürünlerinin ağız ortamındaki çürükle ilişkili bakteriler üzerinde olumlu etkileri olabileceğini gösterdiğini belirten Demir, bu etkinin mikroorganizmanın türüne ve miktarına bağlı olduğunu ve yoğurt tüketiminin diş fırçalamanın ya da koruyucu uygulamaların yerine geçmediğini hatırlatıyor.

TAHİN PEKMEZ TÜKETİMİNDE ŞEKER MİKTARINA DİKKAT

Tahin pekmez karışımı, kış aylarında çocukların severek tükettiği kahvaltılıklardan biri. Susamdan elde edilen tahin aynı zamanda kalsiyum da içeriyor. Ancak pekmezin yüksek şeker içeriğinin göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkat çeken Dt. Nurgül Demir, özellikle çürük aktivitesi yüksek çocuklarda sık ve kontrolsüz tüketimin çürük riskini artırabileceğini belirtiyor. Bu nedenle tahin pekmez karışımının küçük porsiyonlarda ve tercihen ana öğünlerle birlikte tüketilmesi; gün boyunca tekrarlayan şeker maruziyetinden kaçınılması öneriliyor. Kahvaltı sonrasında dişlerin florürlü diş macunuyla fırçalanması da ağız sağlığının korunmasında temel uygulamalar arasında yer alıyor.

BESLENME ÇANTALARINDA LİFLİ VE GEVREK BESİNLERE YER AÇIN

Elma, havuç ve kereviz sapı gibi lifli ve gevrek besinler çocukların okul beslenme çantalarında değerlendirilebilecek sağlıklı alternatifler arasında bulunuyor. Ancak bu gıdaların diş yüzeylerini temizlediği ya da diş fırçalamanın yerini tuttuğu düşünülmemeli. Özellikle okul saatlerinde diş fırçalama imkânı bulunmadığında sağlıklı ara öğünlerin tercih edilmesi ve çocukların su tüketiminin desteklenmesi önem taşıyor.

SAĞLIKLI DİŞLER İÇİN KALSİYUM KADAR DENGELİ BESLENME VE DÜZENLİ AĞIZ BAKIMI DA ÖNEMLİ

Dengeli beslenmenin diş ve kemik gelişiminin yanı sıra tükürüğün ağız ortamındaki koruyucu işlevlerinin sürdürülmesine de katkı sağladığını belirten Demir, tükürüğün içerdiği kalsiyum ve fosfat iyonlarının diş minesinin mineral dengesinin korunmasında önemli rol oynadığını ifade ediyor.

Dt. Nurgül Demir, kış aylarında kalsiyum ve diğer besin öğelerinden zengin gıdalara yer verilmesinin önemli olduğunu ancak hiçbir besinin tek başına diş çürüklerini önleyemeyeceğini vurguluyor. Çürüklerden korunmak için şeker tüketiminin sınırlandırılması, dişlerin günde en az iki kez florürlü diş macunuyla fırçalanması ve düzenli diş hekimi kontrollerinin ihmal edilmemesi gerekiyor.